X
info@arkade.nl

Thema 3: Welzijn

1. Meer voor minder

In Nederland zijn steeds minder boeren. Maar het aantal dieren neemt wel toe. Hoe kan dat? En wat betekent dat voor dier en boer? Laten we eens gaan kijken.

.. wat is er precies op de illustraties te zien? Pak daarvoor je werkboek.

2. Boerderij of fabriek

De boer heeft veel kosten, bijvoorbeeld voor voer en stallen. Die moet hij terugverdienen met het verkopen van zijn producten. Maar de supermarkt en veel klanten hebben het liefst zo goedkoop mogelijke producten. Dat betekent ook minder geld voor de boer. Hoe kan de boer toch genoeg verdienen? Door meer te verkopen. Dat betekent: veel dieren houden.

Kijk bijvoorbeeld naar de melkveehouderij in Nederland.

Wat gebeurde er de afgelopen vijftien jaar?
– Het aantal koeien werd groter.
– Er werd veel meer melk geproduceerd.
– Het aantal bedrijven werd juist kleiner.

Wat dat betekent? Dat koeien steeds meer melk geven.
Maar ook: dat die koeien over steeds minder bedrijven verdeeld zijn.
En dat is niet alleen bij melkvee zo.
Er komen in Nederland steeds meer dieren, in steeds minder stallen. Soms in megastallen, met duizenden dieren bij elkaar.

Wist je dat

Wanneer is een bedrijf een mega-bedrijf? Wanneer er op zo’n bedrijf meerdan 250 melkkoeien, 1200 fokvarkens, 7500 vleesvarkens, 120.000 kippen of 220.000 vleeskuikens gehouden worden.

Neem een kijkje in een megastal

Hoe ziet een nieuwe koeienstal eruit?

Spieken bij de biologische varkensboer

En bij een biologische melkveehouder

Voordelen megastal

  1. Om te kunnen overleven moeten boeren steeds grotere bedrijven hebben. Door megastallen lukt dit.
  2. De boer kan voordeliger produceren. Dat betekent dat de klant in de winkel minder hoeft te betalen voor vlees en melkproducten.
  3. Als de dieren binnen staan, hebben ze minder kans op ziekten die door de lucht buiten verspreid.
  4. Als meer dieren op minder boerderijen staan, worden ziekten minder snel verspreid.
  5. Megastallen zijn modern en dus uitgevoerd met de nieuwste technieken. Bijvoorbeeld voor ventilatie en reiniging.
  6. Hoe minder bedrijven, des te minder plaatsen met veel mest en stank.

Nadelen megastal

  1. Kleinere bedrijven verdwijnen, want die kunnen niet zo goedkoop produceren als megastallen. Ze verliezen dus klanten, omdat ze duurder zijn.
  2. Megastallen zijn duur. Niet iedere boer kan een megastal betalen.
  3. Als er een ziekte uitbreekt in een megastal, zijn meteen veel meer dieren ziek. De boer kan zo zelfs in één keer zijn hele dierstapel kwijtraken.
  4. De boer heeft minder aandacht voor de afzonderlijke dieren, omdat het er zo veel zijn.
  5. Doordat ze met veel bij elkaar zijn, kunnen de dieren stress krijgen.
  6. Een megastal produceert veel mest (= stank) en herrie.
  7. Megastallen zijn, inderdaad: mega. Ze vallen op en verpesten het landschap.

Pak nu je werkboek en maakt de opdracht ‘Megastal, ja of nee’.

3. Dier of ding

Dieren worden gehouden voor hun melk, eieren of vlees.
Je zou kunnen denken: hoe meer hoe beter.
Maar wat betekent dat voor het dier?
Doe daarvoor de quiz.
1. Biggen
In de vrije natuur krijgt een zeug (= vrouwtjesvarken) een keer per jaar 6 biggen.
Vraag: hoeveel biggen krijgt een zeug per jaar?

8 biggen

Helaas.
Probeer een ander antwoord. Dan weet je hoeveel biggen de zeug per keer krijgt.

18 biggen

Helaas.
De zeug krijgt meer dan 18 biggen per keer. Kies een ander antwoord.

28 biggen

Goed geantwoord!
De zeug krijgt 28 biggen per jaar! Dat is dus ruim vier keer zoveel als in de natuur!
2. Melkkoeien
Koeien kunnen 20 jaar oud worden.
Maar hoe lang gaat een melkkoe op een moderne boerderij mee?

8-10 jaar

Helaas.
Probeer een ander antwoord. Dan weet je hoelang de koe op de boerderij blijft.

4-6 jaar

Goed geantwoord!
Na vier tot zes jaar gaat een koe minder melk geven en gaat zij naar het slachthuis. Terwijl ze eigenlijk nog jaren kan leven.

15-16 jaar

Helaas!
De koe blijft minder lang dan 15-16 jaar op de boerderij. Kies een ander antwoord.
3. Varkens
Het everzwijn, de voorouder van ons varken, weegt 50 kilo.
Hoeveel weegt een modern vleesvarken?

200 kg

Helaas.
Probeer een ander antwoord. Dan weet je hoeveel een varken weegt.

300 kg

Goed geantwoord!

Het varken van nu is eigenlijk uit zijn krachten gegroeid. Stel je voor dat jouw benen vijf of zes keer je gewone gewicht moeten dragen.

150 kg

Helaas.
Een varken op de boerderij weegt meer dan 150kg. Probeer een ander antwoord.
4. Kippen
Kuikentjes wegen 50 gram als ze geboren worden. Uiteindelijk worden ze 2 kilo. Dat is 40 keer zo zwaar!
Hoe lang doen moderne vleeskippen er over om dit gewicht te bereiken?

4 maanden

Helaas.
Probeer een ander antwoord. Dan weet je hoe lang de kip nodig heeft om te groeien.

1 jaar

Helaas.
De kip heeft minder tijd nodig om zo groot te worden. Probeer een ander antwoord.

2 maanden

Goed geantwoord!

Twee maanden. Eigenlijk is de kip dan nog een kleuter. Stel je voor dat een kleuter 40 keer zoveel zou wegen als een pasgeboren baby.

Bekijk de filmpjes

De boer werkt met levende dieren, maar moet ook zoveel mogelijk produceren.
Daarover gaat de opdracht ‘Dier of ding?’. Kijk nu naar de filmpjes hieronder.
Wat vind je: is voor de boer het varken vooral een dier of vooral een ding?
Pak je werkboek en beantwoord de vragen bij onderstaande filmpjes.

Pak je werkboek, blader naar ‘Dier of ding?’ en beantwoord de vragen!

Het varken als dier

Het varken als ding

Wist je dat

Wat is bio-industrie?

In de moderne veeteelt worden op een boerderij veel dieren tegelijk gehouden. Zo kan de boer snel en goedkoop veel produceren. Dat heet ‘intensieve veehouderij’. Tegenstanders van deze veehouderij gebruiken andere namen, bijvoorbeeld ‘bio-industrie’ of ‘vee-industrie’.

4. En wat mag dat kosten

Op biologische bedrijven hebben de dieren meer ruimte. Ze krijgen ander voer en groeien langzamer dan op andere bedrijven. De biologische boer gebruikt geen kunstmest en gif. Daardoor groeien er wel minder planten.

Minder planten en minder dieren – de boer heeft dan ook minder te verkopen.

De biologische producten zijn wel duurder dan de andere. Dus de boer krijgt wel meer geld voor zijn producten.

Wat dat betekent voor het boodschappenlijstje van de klant?
Ga naar je werkboek en maak je eigen boodschappenlijstje. Gebruik daarvoor deze websites:
Albert Heijn
Deka Drive
Plus

WEB_supermarkt

Wist je dat

Wat is biologische landbouw?
Het is een beetje verwarrend, maar biologische landbouw is dus iets heel anders dan bio-industrie! In de biologische landbouw wordt veel rekening gehouden met milieu en dierenwelzijn.

Wist je dat

Hoe krijgen dieren een beter leven én kunnen wij in de winkel toch de boodschappen betalen? Niet iedereen kan en wil meer betalen voor biologisch eten. Veel boeren en bedrijven zoeken een oplossing voor deze vraag. Ook wetenschappers doen mee, en bijvoorbeeld stichting Dierenbescherming die het Beter Leven kenmerk heeft bedacht.

Pak nu je werkboek erbij en ga winkelen.
Producten kun je vinden op de sites van verschillende supermarkten.
Hier vind je er een paar:
Albert Heijn
Deka Drive
Plus

Extra Opdracht

We eten met zijn  allen steeds meer vlees.
Niet alleen in Nederland.
Maar wat betekent dat voor de boeren en de natuur over de hele wereld?

Wat vind je: kan dat nog wel, veel vlees eten? Pak je werkboek erbij en geef je mening.
gehakt